Historija Živinica

U sedmom vijeku na području općine Živinice se trajno nastanjuju slavenska plemena. Srednjovjekovna teritorija Živinica bila je u sastavu Bosanske države, oblasti Gostilj, Dramešin i Soli kao samostalnih političkih jedinica koje su do dolaska Osmanlija u Bosnu izgubile te atribute. Naselje Živinice kao urbana lokacija nastala je vjerovatno u 18. vijeku. Postojanje prvih srednjovjekovnih utvrđenja “Gradina” u Nevrenči, “Grad Jasičak” iznad Bašigovaca, “Džebarska gradina”, “Grad-Čaršija” iznad Gornje Višće i mnogi stećci, ukazuju na činjenicu da su okolna naselja znatno starijeg nastanka. Prvi zapisi o stećcima datiraju iz prve polovine 16. vijeka. Južni i istočni dijelovi živiničke teritorije naročito su bogati nekropolama i stećcima. Registrirano je oko 25 nekropola i desetak stećaka samaca. Danas je sačuvano oko 250 stećaka na raznim lokalitetima, posebnu pažnju predstavlja stećak “Vrpolje” u Đurđeviku, koji je ujedno i jedini stećak sa pisanim tekstom.

Postanak imena Živinice još uvijek nije utvrđen. U najstarijoj literaturi o Živinicama mogu se naci tri verzije o nastanku Živinica. Prva verzija po Skaricu pretpostavlja da se selo Živinice nalazilo u granicama zupe Soli kao starina vlastelina Živincica. Druga verzija po Dr Ademu Handzicu govori da se to selo u doba dolaska Turaka nije uopste nazivalo Živinice, nego Tatarice i da se nalazilo u zupi (odnosno nahiji) Drametini, odnosno Dramesini. Naziv Živinice je poznijeg datuma, jer se jos sredinom XVIII vijeka to selo nazivalo Tatarice, a negdje Tatarice ili Živinice. Treca verzija po M. Hadzijahicu govori: “Naisao sam, naime, na jedan turski dokument iz 1764. godine u kojem se spominju Zivinice i to doslovno ovako: “Živinice, drugacije nazvano USKOPCI, (vjerovatno Oskovci) u nahiji Tuzla…””. Iz ovog podatka se saznaje da je u Tuzlanskoj nahiji postojalo mjesto koje se moze procitati kao “Uskopci” (ili slicno kao Oskovci npr.). Sigurno je, medjutim, da naziv Živinice nije stariji od XVIII vijeka, jer se ne spominje u popisima iz 1533, 1548. i 1600. godine izvrsenih za vrijeme turske vladavine.

U periodu SFR Jugoslavije je postojalo naselje Živinice Tvornica koje je preimenovano u Živinice. Godine 1981. su naselju Živinicama pridružene Donje Živinice (bivše Živinice Hrvatske). Živinice su do 1985. nosile ime Živinice, a onda im je ime promijenjeno u Živinice Grad. Iste je godine izdvojen dio naselja koji je s naseljem Baricama spojen u novo naselje Živinice Donje.