Tehnograd

Dvore grade naši privrednici

Ekonomska situacija u našoj zemlji je, najkraće rečeno, zabrinjavajuća. Tehnološki i organizacioni nivo naših preduzeća je veoma nizak. Nikad više nismo imali naučnika, akademskih građana i visokoobrazovane populacije kao sada, na jednoj strani a na drugoj opet imamo to, da smo na izrazito niskom stepenu razvoja u svim sferama ljudskog djelovanja.

Rad i znanje kod nas su bačeni na dno. Uspješnost naših kompanija se mjeri po tome koliko su i na kom stepenu u talu sa vladajućom oligarhijom. Sprega državnika i pojedinih vlasnika kompanija je garant da će se i jedni i drugi lično dobro obogatiti na uštrb opštih, društevnih interasa.

Imamo takvu situaciju kod nas, da su se pojedinci enormno obogatili na sumnjivim i mutnim rabotama tako da ne znaju gdje šta imaju a sa druge strane, važne državne funkcije i institucije kao što su obrazovanje, zdravstvo, kultura i drugo, su u velikim problemima što tiče finansiranja njhovog rada.

Ni po jada da su se ovi bogataši obogatili radom, u tom slučaju cijelo društvo bi imalo od toga koristi. Njihovo bogatsko potiče od neplaćanja i skrivanja poreznih obaveza, raznih finansijskih malverzacija, sumnjivih poslova dobivenim na tenderima, spregom državnih i privatnih preduzeća i tsl.

Zabrinjivajuće je to da je sve ovo kod nas postalo normalno. Društvo tone na dno a pojedinci kod nas imaju takvu raskoš i bogatstvo da im mogu zavidjeti i najveći imperatori.

U jednoj našoj kompaniji jedan od vlasnika prodaje svoj dio vlasništva u toj kompaniji i za taj novac, riječ o velikoj sumi, kupuje dva luksuzna stana na moru u drugoj državi i provodi se na najluksuznijim turističkim destinacijama u svijetu trošeći novac koje je sirotinja zaradila i koji je trebalo investirati dalje u privredni razvoj .

Drugi vlasnik te kompanije ima sedam kuća i silno bogatstvo koje je stečeno izvlačenjem keša iz ove kompanije. Kada je ova kompanija došla u takvu situaciju da nije mogla dalje poslovati, vlasnici dio kompanije prodaju  (poslovne zgrade u kojima se obavljala djeletnost te kompanije), i masovno  otpuštaju radnike.  Znači i jedan i drugi vlasnik su u ovom slučaju izvukli keš iz ove kompanije i time umanjili ovu kompaniju, umanjili njen obim poslovanja i otpustili veliki broj radnika iz radnog odnosa. Oni su se lično obogatili a društvu napravili velike socijalne probleme. Važno je napomenuti da se je i uprava ove kompanije, djelujući u talu sa vlasnicima, izuzetno obogatila. Plata direktora ove kompanije je bila preko 7.000,00 km a ostalih članova uprave od 5.000,00 do 6.000,00 km. Ovi takozvani stručnjaci koji su vodili ovu kompaniju, imali su zaključene menadžarske ugovore sa vlasnicima u kojima je regulisano, pored plate i naknada i to; za direktora 5,00% a za ostale članove uprave 2,50% od dobiti po završnim računima. I to nije sve. U ovim ugovorima regulisano je takođe, ako vlasnici direktoru i članovima uprave daju otkaz, oni imaju pravo na otpremninu u iznosu od 18 ovako visokih plata. Obzirom da odnos između vlasnika i uprave ove kompanije nije bio na logičkim ekonomskim principima već na tome, kako će jedna strana prevariti onu drugu i profitirati što više, cijela uprava je dobila otkaz iz ove kompanije i to po okončanju sudskog spora koji se vodio između vlasnika i uprave. Naravno članovi uprave koji su dobili otkaz zatražili su da im se isplati ugovorena otpremnina. Možete zamisliti koji su to iznosi, direktoru po ovom osnovu pripada 126.000,00 km u neto iznosu, u brutu oko 210.000,00 km. Kada se uzmu u obzir i iznosi po osnovu otpremnine koju treba isplatiti i drugim članovima uprave, izađe iznos sredstava sa kojim bi se mogla uraditi jedna manja fabrika.

Razne su finansijske malverzuacije u ovoj kompaniji i njenoj kćerci firmi radili i vlasnici i uprava koja je vodila poslovanje ovih kompanija. Tako rukovodilac, kćerke firme, primio je jednu mjesečnu platu u iznosu od 47.000,00 km. Kada se ovaj iznos prevede na bruto, ispada da bi se sa tim novcem, odnosno, tom mjesečnom platom mogao kupiti jedam stan.

Načelo u ekonomji koje važi za trgovačke kompanije, koje u svom poslovanju dostignu određeni stepen upješnosti je, da ove kompanije razvijaju proizvodnu djelatnost. Znači akumuliranu takozvanu čistu dobit u trgovačkoj djelanosti, te kompanije ulažu u izgradnju proizvodnih kapaciteta. Ovo ekonomsko pravilo ne važi kod nas. Umjesto da vlasnici trgovačkih kompanija koje  ostvare poslovne uspjehe, ulažu u proizvodnju oni grade velelepne stambene zgrade i stanove prodaju za keš. Obično ove zgrade se grade u užim urbanim zonama grada ili na poljoprovrednom zemljištu.

Izgradnja stambenih zgrada od strane parali privatnika potpomognuta je od strane vlastodržaca sa svih nivoa vlasti jer, u ovom slučajum lični interes je iznad svega. Umjesto da se novac zarađen u djeletnosti trgovine investira u razvoj profitabilnih proizvodnih preduzeća u kojima bi se zapošljavali novi radnici i stručnjaci, grade se savremene zgrade sa stanovima koje obično kupuje naša dijaspora. Ovakvim načinom anagažovanja novčanih sredstava šteta je dupla. Umrtvljuje se novac i privatnih vlasnika i dijaspore. Korist od ovog imaju samo vlasnici, odnosno investitori i oni koji im pomožu oko ovakvog nakaradnog investiranja.

(Selimović Edhem Edo)

Pročitajte prvi vijesti iz Živinica na Vašem uređaju, pretplatite se sada.

Pročitajte više
Ostavite komentar

Vaša Email adresa neće biti objavljena.

Ova web stranica koristi kolačiće za poboljšanje Vašeg iskustva. Pretpostavit ćemo da se s tim slažete, ali možete odustati ako želite. Prihvatam Pročitaj više